Fotocolumn 2 - Gezwam

Als ik de foto van een paddenstoel als metafoor gebruik, waar staat dat beeld dan voor? De verrotte maatschappij als voedingsbodem waar dodelijk gif op woekert? Of misschien juist het tegenovergestelde; diezelfde maatschappij die, met al haar verdorvenheid, eetbare schoonheid in prachtige kleuren kan voortbrengen? Het zal afhangen van de paddenstoel en de context waarbinnen die genoemd wordt.

Zo kan de inktzwam perfect symbool staan voor "de schrijver". Een schrijver is iemand die zijn eindeloos gezwam in inkt tracht te vereeuwigen. Die eeuwigheid is vaak minder eeuwig dan de schrijver hoopt. Als de grasmaaimachine hem niet de kop afhakt, verliest hij snel zijn inkt en verdwijnt hij weer onder het maaiveld waar hij even zijn hoofd bovenuit stak.

Schrijvers zijn niet de enige zwammers in onze wereld en inktzwammen zijn niet de enige zwammen in het land der schimmels. Zo kennen we bijvoorbeeld de Oranje aderzwam en het zou mij niets verbazen als er blauw bloed door die aderen loopt. De Zijdezachte beurszwam leek eind jaren negentig een ware plaag. Aandelen leasefondsen schoten als paddestoelen uit de grond, maar wie de zwam kent, weet dat een constructie die uit 90% water bestaat niet al te stevig is. Een ander fraai exemplaar is de Doolhofzwam. Een zogenaamde "stamparasiet" die opgebouwd is uit een doolhof van iets dat geen plaatjes genoemd kan worden, maar ook geen buisjes. De gelijkenis met parasiterende bestuurders die geen ja en geen nee kunnen zeggen en ons door het doolhof der ambtenaren jagen, is treffend.

De monarchie met haar economische- en de bestuurlijke macht heb ik daarmee een metaforisch zwammetje opgeplakt, nadat ik begonnen was met de intelligentsia, want zo zien de mensen die de pen ter hand nemen zichzelf graag. Het "gewone" volk kent zijn eigen symbolische zwammers. De Biefstukzwam vraagt altijd of het iets meer mag zijn, nooit iets minder. De Stinkzwam staat met zijn auto in de file en leutert dat hij geen alternatief heeft. De Parasolzwam bedient een zonovergoten terras en kan je haarfijn uitleggen waarom je drankje meer moet kosten dan het dagloon van iemand in de derde wereld. En de Vliegenzwam staat je kortgerokt en keurig opgemaakt vriendelijk te woord op je vlucht naar verre oorden, maar de fraaiste zwammen zijn ook vaak de giftigste.

Met dit eenzijdige beeld doe ik zowel de paddenstoel als de mensheid tekort. Als ik door de natuur loop, zie ik vooral de schoonheid; de bonte kleurenpracht, de veelheid aan vormen. En wat de inktzwam betreft: de momenten dat hij zijn kop boven het maaiveld uitsteekt, zijn de momenten die er werkelijk toe doen.